La città del Vaticano [26/09/08]

Sabah çok erken kalktık. İçerisi buz gibiydi ve bütün gece bacaklarım donmuştu. Bu böyle 18 gün nasıl devam edecek diye düşünmeye başlamıştım ki annem de söylenmeye başladı: "Nasıl bir yer burası, bu soğukta battaniye nasıl vermezler, aşağı inip isteyelim". İncecik yazlık çarşaf gibi nevresimlerle örtünmüştük gece boyu ve içerisi gerçekten çok soğuktu. Zaten eski bir bina, doğalgaz olmasını beklemiyorduk ama gerçekten kalın birşeyler koyulabilirdi dolaplara. Neyse annem klimayı biraz kurcaladı ve sıcak moduna ayarladı. Ama bu sefer de bir türlü sıcak hava vermiyordu klima. İçerisi iyice soğumasın diye tümden kapattık. Niyeyse her türlü soğuk havayı düşünmüş ama geceleri odanın soğuk olacağını aklıma getirmediğim için incecik yazlık eşofman almıştım yanıma.

Giyinip, süslenip aşağı indik. "Buon giorno =))" deyip kahvaltı salonuna geçtik ve kurvasanlardan, paketli kızarmış ekmek ve reçellerden aldık. Mis gibi de americano koyduk bardaklarımıza... Söylemişmiydim daha önce ama Roma'da oldukça favori bir hostelde kaldık: "Freedom Traveller" En azından öyle olduğu söyleniliyor. buranın özelliği mutfağın herkese açık ve gece 10'a kadar kullanılabiliyor olması. Tabi bu kendi bardağını ve tabağını kendin yıkayacaksın demek. Kahvaltımızı sıkı ettik, dışarıda yiyecek yer bulmakla çok vakit kaybetmemek için.

Gezimiz, Vatikan'dan başlayıp güneye Colosseum'a doğru devam edecek, sonra da nehrin karşısından kuzeye çıkıp doğuya pansiyonumuza doğru geri dönecektik. [Fotoğrafını ekledim ama hiç de anlaşılabilir değil sanırım...]


İlk ziyaret noktamız, La città del Vaticano. Hızlı adımlarla metroya yürüdük ve sabah işe gidenlerle birlikte düştük yola. Metro Vatikan'ın çok yakınına kadar gidiyor. Aslında Paris ile karşılaştırıldığında bir fransız metro sistemini burada bulamıyorsunuz. Çünkü Roma'da 3 metro hattı var ve çok da fazla durak olduğu söylenemez... Bu arada gitmeden evvel aldığım kitap bana çok yardımcı oldu. [Daha sonra hangi kitap olduğunu da yazarım.] Buradan birkaç bilgiyi sizlerle paylaşıcam.

Vatikan, İtalya'nın yarımadadaki toprakları içinde sıkışmış enklav (bir başka ülkeyle tümüyle kuşatılmış) ama bağımsız bir Avrupa ülkesiymiş. Burayı biraz daha açıklamak ve İtalya ile ilgili küçük bir dipnot vermek istiyorum: İtalya Cumhuriyeti sınırları içerisinde La città del Vaticano haricinde; San Marino adında başka bir enklav ve bağımsız bir Avrupa ülkesi daha mevcut imiş. Ayrıca doğrulundan emin olmamakla birlikte, aldığım bir duyuma[aslında duyum bile denemez dedikodu gibi bişi =))] göre; Birinci Dünya Savaşı sırasında İtalya savaşa girince San Marino da savaşa katılmış. Savaş sonucunda tüm ülkeler bir araya gelip aralarında barış antlaşmaları imzalamışlar ve ateşkes sağlanmış. Ama San Marino bu sırada unutulduğundan, Türkiye ile karşılıklı ateşkes antlaşması o dönemde imzalanamamış. Sonuç olarak iki ülke arasında fiili olarak bir sorun olmasa da hala savaş halinde gözüküyormuşuz. İlk duyduğumda bana oldukça enteresan gelmişti ama; hadi ama İtalyanlar ve Türklerden bahsediyoruz... Doğruluk payı yüksek olabilir... =))) Bir başka dipnot da Campione d'Italia bölgesi günümüzde İsviçre sınırları içinde kalmış İtalya Cumhuriyeti'nin bir eksklavıymış (ana topraktan ayrı mülkiyet). Oldukça üzücü bir durum olmalı...

Tekrar Vatikan'a dönecek olursak, yaklaşık 500 kişinin yaşadığı, çalışanların ve din adamlarının ikemetgahlarının dışında; postanesi, bankaları, parası, hukuk sistemi, radyo istasyonu, dükkanları ve L'osservatore Romano adında bir gazetesi olan ve Papa tarafından yönetilen bir ülkeymiş. Radyo istasyonu 9 yy.'dan kalma Leonine duvarının bir parçası olan kuleden tüm dünyaya 20 dilde yayın yapıyormuş... Ayrıca Vatikan topraklarının 1/3'ünü oluşturan Vatikan Bahçeleri'ne rehberli turlar eşliğinde girilebiliyormuş. O yüzden olsa gerek, dışardaki bir kapıdan elindeki kağıtları gösteren giriyordu... =)) Ama Piazza San Pietro, Basilica di San Pietro ve Vatikan Müzeleri tüm ziyaretçilere açık.

İçerisi oldukça kalabalıktı. Dünyanın her yerinden binlerce turist vardı. Kilise girişinde de epey bir sıra vardı ama çabuk ilerliyordu, kaynak yapmaya gerek kalmadı. Eylül sonu özellikle turist sayısı yaz aylarıyla karşılaştırıldığında oldukça az olmalı. Ona rağmen kalabalıktı ama kendi gezimizin keyfini sürebiliyorduk rahat rahat...

San Pietro, Katoliklerin en kutsal tapınağı olup dünyanın her yerinden gelen Hristiyan hacıları ve milyonlarca turisti her yıl kendine çeken bir kiliseymiş. Aziz Petrus [Cahilliğimi bağışlayın; Hristiyanlar için önemli bir kimse olsa gerek, çünkü sürekli kaynaklarda ismi geçiyor ama malesef kim olduğunu bilmiyorum...] İS 64'te Neron Arenası'nda çarmıha gerildiği alanın yakınında bir mezarlığa gömülmüş. Constantinus, İS 324'de mezarın üzerine bir bazilika yaptırmış. Eski kilise 15. yüzyılda yeniden inşa edilmiş ve yapı 16. ile 17. yüzyıllarda çeşitli mimarlarca geliştirilmiş. Yeni kilise 1626 yılında kutsanarak hizmete açılmış. Carlo Moderno tarafından tasarlanan önce cephe o kadar büyük ve heybetliydi ki tüm algıları yok edebiliyor. İncil'den sahnelerle bezeli bronz Filarete kapıları eski bazilikadan alınmış. Kutsal kapılar yalnızca kutsal yıllarda kullanılırmış. Girişin iki yanına yine Carlo Moderno tarafından birer atrium tasarlanmış. Papa, tam ortada yer alan kütüphanenin penceresinden meydanda toplananları selamlıyormuş.

Katedralde, bazıları 4. yüzyıl tarihli bazilikadan kurtarılmış, diğerleri Rönesans ve Barok sanatçılara yaptırılmış çok sayıda sanat eseri yer alıyormuş. Ana yapı Michelangelo'nun tasarımı kubbenin altında; Bernini'nin eserleri olan altar, dört azizin taşıdığı ve bir zamanlar Aziz Petrus'un ilk vaazını verdiği koltuğa ait olduğu sanılan parçalardan yapılmış bir koltuk ile apsisteki büyük kürsü çok çarpıcıydı.

Girişte hemen sağda Katoliklerin klasik tasvirlerinden Michelengelo'nun Pietà'sı yer alıyordu. 1972'deki saldırıdan beri camla korunmaktaymış. İnanması güç ama büyük üstat 1499'da sadece 25 yaşındayken böylesine bir sanat harikası ortaya çıkarmış. İçerilere doğru ilerledikçe, muhteşem altar, Aziz Petrus'un ayağı ve muhteşem kubbe ortaya çıktı. İtalyanların Baldacchino olarak adlandırdıkları muhteşem altar Bernini'nin eseriymiş. Abartılı Barok altar tepelik Aziz Petrus'un mezarının tam üzerinde yer alıyordu. Mezarı dururken gelen hacıların, niçin Aziz Petrus'un heykelinin önünde toplaştıkları ve sırayla ayağı elledikleri benim için bir muamma... Öyle ki artık 13. yüzyıla ait sanat eserinin ayağı incelmiş ama pırıl pırıl olmuş. =)) Tabi ibadet yerlerini daha iyi anlayabilmek için mutlaka inanlarının ağzından dinlemek gerekir diye düşünüyorum. Yoksa felsefesini çözebilmek bazen çok güç olabiliyor.

Her Papa, kendisi için bir bölüm, eklenti veya değişiklik yaptırmış. Ama içlerinde en çok Bernini'nin Papa VII Alexander için yaptığı anıt beni etkiledi. 1678'de tamamlanan eser, ünlü üstatın San Pietro'daki son çalışmasıymış. Gerçek, adalet, Yardımseverlik ve Basiret'in alegorik figürleri arasında, Papa Chigi de yer alır. Sanatçı malzemeyi, öyle güzel kullanmıştır ki, adeta bir kumaş gibi algılanır. O kadar etkilenmiştim ki ilk gördüğümde, şaşkınlığımı gizleyemedim... Ağzım bir karış açık kaldı.. Bu konuda şaka yapmıyorum, dakikalarca ağzım açık gezmişim; dışarı çıkarken farkettim... =)))

Neyse efendim, Basilica San Pietro inanılmaz güzeldi. Malesef otomotik modda çekim yaparken flaş patlattığı için fotoğraflarım rezalet çıkmış. Ama sınır tanımadığım için sizlere birkaç fotoğraf internetten bulup koyuyorum... Kilisenin içi genel olarak çok etkileyici, bana biraz da Cevahir alışveriş merkezini anımsattı. Ne alaka dediğinizi duyuyorum ama, şöle açıklayabilirim: zaman içinde birçok mimarın eli değdiğinden ve her papa ev sahibesi gibi mutlaka yeni bir mimari çalışma yaptırdığından içerisi çok karmaşık bir hal almış. Çok sayıda apsisi olduğu için içeride sürekli yeni bir mekan keşfediyorsunuz... Cevahirde de aynı o şekilde oluyor, ana aks haricide arka taraflarda çok sayıda dükkan bulunduğu için hiçbir zaman tam anlamıyla mekanı gezdiğinize kanaat getirip tatmin olamıyorsunuz. =))))

Basilica'dan çıkınca meydanda fotoğraflar çektik. Çok enterasan bir durum açıkcası. Çünkü meydandan birkaç adım atıp kaldırımı geçince Italya Cumhuriyeti'nde, aksi yönde yürüdüğünüzde ise Vatican topraklarında oluyorsunuz. =))) Piazza di San Pietro, Bernini tarafından 1656 - 67 yılları arasında düzenlenmiş ve meydan Via della Conciliazione ile Roma'ya yani İtalya'ya bağlanıyor. Neyse, meydandan çıkınca Vatikan'ın müzesine gidelim dedik ancak ne mümkün. Her yerde ilginç renk ve modelde formalı askerler... Özel izin ile giriliyormuş.

Başka ne olabilirdi ki zaten. Cansu hemen Sistine Şapeli'ni önerdi. Adem'in Yaratılışı tablosu favorilerimizdendir. Mutlaka görmeliyiz dedik. Ama Sistine Şapeli ile Raffaello Odaları zaten Vatikan Müzeleri içinde yer alıyormuş. Giriş 16€ idi. Aslında girip görülebilirdi, ama zamanımız çok ama çok kısıtlıydı. Saat 10u geçiyordu ve biz geziye yeni başlıyorduk. O an farkettik ki, Roma'ya en az 1-2 gün daha ayırmak gerekiyormuş. Özellikle önemli müzeleri ya da mekanları görmeden geçiyor olmak, içime oturdu. İstanbul'u; Dolmabahçe, Yıldız, Topkapı Saraylarının içini görmeden gezmeye benziyor. Günlük bilet almıştık ama ikinci durağımız çok yakın olduğu için yürümeyi tercih ettik. Tempomuzu arttırıp Castel Sant'Angelo'nun önüne geldik.

Arkası yarın =))